Consumentenadvies vlaamse overheid over gsm is onbruikbaar
“Koop gsm met lage stralingswaarde”
«Koop een gsm met een lage stralingswaarde (0,6 watt per kilo of minder)», staat in de nieuwste folder van het Vlaams Agentschap voor Zorg en Gezondheid. Die kooptip opvolgen, blijkt echter niet eenvoudig. De gsm-fabrikanten vermelden de stralingswaarden wel, maar altijd onopvallend en kleintjes in onleesbare handleidingen of op weggemoffelde en haperende websites. En in de winkels? Daar weten ze helemaal van niks. Het consumentenadvies van de Vlaamse overheid is dan ook onbruikbaar. Tenzij voor wie op speurtocht wil.
UPDATE (28/7/2008): de in juli 2008 op de Belgische markt gebrachte iPhone 3G heeft een SAR-waarde van 1,38 watt/kg. Dat is slechter dan de vorige generatie die met zijn SAR-waarde van 0,947 watt/kg een pak dichter bij de advieswaarde van het Vlaams Agentschap voor zorg en Gezondheid zat. De iPhone 3G heeft dan ook 10 antennes (voor o.a. gsm, utms, gprs en bluetooth) en dat geeft blijkbaar een pak straling.
De folder ‘Uw kind loopt wel/geen risico door te bellen met een gsm’ van het Vlaams Agentschap voor Zorg en Gezondheid (VAZG) is verspreid op 700.000 exemplaren via het tijdschrift Klasse voor ouders. De folder geeft een stand van zaken over het onderzoek naar de elektromagnetische straling waar de gsm-technologie gebruik van maakt en de mogelijke gezondheidsrisico’s daarvan. Conclusie van het Agentschap: «Niemand die het vandaag met zekerheid kan zeggen, maar we kunnen maar beter voorzichtig zijn.» Daarom geven ze tips voor ouders en kinderen om die straling zo veel mogelijk te vermijden: een ‘oortje’ gebruiken, liever sms’en, ervoor zorgen dat je alleen belt als je maximale ontvangst hebt...
Niet belangrijk!
Het Agentschap raadt ook aan gsm-toestellen met een lage SAR-waarde te kopen. SAR staat voor Specific Absorption Rate en geeft de stralingsbelasting aan die tijdens het bellen door je hersenen wordt opgenomen, waardoor die opwarmen. Wettelijk ligt het maximum op 2,0 watt/kg. «We hanteren echter de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie. Die ligt op 0,6 watt/kg», zegt Ria Vandereyt, VAZGwoordvoerder. Te weten komen wat de specifieke SAR-waarde van een toestel is, blijkt in de praktijk echter niet eenvoudig. Gsm-producenten willen ze liever niet expliciet vermelden tussen hun technische specificaties als gewicht, functies en snufjes. De klant zou die met een lagere waarde wel eens als veiliger kunnen beschouwen, terwijl «de SAR-waarde alleen aantoont dat het toestel voldoet aan de wettelijk normen en dus veilig is», klinkt het bij het MMF, de organisatie die gsm-fabrikanten verenigt. Ria Vandereyt geeft toe dat het VAZG daar niet bij heeft stilgestaan: «Wij gingen er van uit dat de gsm-producenten deze informatie ter beschikking stellen en dat de verkooppunten ze aanbieden. Dat blijkt echter niet evident. »
Of toch?
«Een duidelijke aanduiding van de stralingswaarde voor de consument is niet nodig. De consument heeft er geen behoefte aan en de regelgever verplicht het niet», antwoordt Bérénice Orban voor gsm-producent Nokia op de vraag waarom de SAR-waarde niet gewoon vermeld staat bij de gebruikelijke toestelinformatie. Consumenten worden wel ergens in de handleiding verwezen naar een website met ‘specifieke informatie over straling’. Ook bij andere producenten is het lang zoeken naar informatie over de SAR-waarden in handleidingen en op websites. Maar daar kan verandering inkomen. «Dat de stralingswaarde niet klaar en duidelijk wordt vermeld, is zeker niet bewust», zegt Anouk Horbach van LG Electronics. Volgens de LGE-marketingmanager is er niks op tegen de SAR-waarde prominenter te zetten. Sony-Ericcson-woordvoerder Harald De Kort volgt die redenering: «Als het voor de consument duidelijker en makkelijker moet, dan volgen we hem daarin.»
In de winkel: "nog nooit van gehoord"
De kaartjes bij gsm-toestellen in winkels staan vol nuttige en minder nuttige gegevens, maar de stralingswaarde wordt nergens vermeld. En ook het personeel weet van niks. Geen enkele winkel die wij bezochten op de grote Antwerpse winkelas Meir-De Keyserlei wist het antwoord op de vraag: «Welke van uw toestellen heeft een stralingswaarde lager dan 0,6 watt/kg?» Hier en daar werd er wel wat gesuggereerd en gegist. Een kort overzicht.
BASE-shop: «Er zijn normen, maar welke ook alweer?»
FNAC: «Zouden goedkope en simpele toestellen niet minder straling hebben?»
Bel Company: «Ik heb er nog nooit van gehoord. Ik kan u niet helpen.»
Mobistar-center: «Ik zou u graag een lijst geven, maar die heb ik niet. Stuur anders eens een mail naar de fabrikanten.»
Proximus-winkel: «Ik vind er niks over terug. ‘Stralingswaardes’ zijn nu eenmaal niet echt iets om reclame mee te maken.»
Vandenborre: «Kijk eens op internet bij de technische specificaties.»
Photohall: «Zeker geen Samsung kopen. Die hebben de hoogste stralingswaarden. Een goedkope Nokia, dat is de beste keuze op dat vlak.»
The Phonehouse: «Ik kan het wel eens uitzoeken voor u. En als u zich ongerust maakt over stralingswaarden, is het sowieso beter altijd met een oortje bellen.»
Serieuze verschillen afhankelijk van type
Noch het merk, noch de prijs, noch de snufjes geven aan hoe hoog de stralingswaarde van een gsm-toestel is. Het hangt echt van type tot type af. «Om de stralingsbelasting van een gsm te beperken, moet je er voor zorgen dat die straling weg van het hoofd gaat of dat je toestel zo weinig mogelijk vermogen nodig heeft om een goede ontvangst te hebben. Dat is een kwestie van technologie. De ene gsm slaagt daar al beter in dan de andere», zegt professor Guy Vandenbosch, specialist elektromagnetisch straling aan de Leuvense universiteit.
Dat de stralingswaarden van gsm-toestellen variëren van 0,10 watt/kg tot bijna 2,00 watt/kg noemt hij ‘serieuze verschillen’ en een goeie reden om te kiezen voor een toestel dat een lage SAR heeft. «Hoe lager, hoe minder kans op mogelijke effecten», meent de professor. Op basis van een zoektocht langs — haperende en onhandige — officiële websites en officieuze waarbij je vaak overzichtelijk van hoog naar laag, per merk en type kan rangschikken, is de conclusie dat zowat een derde van de gsm-toestellen een SAR-waarde heeft die lager is dan de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie (0,6 watt/kg). De hoogste vermelde waarde vonden wij bij de al vier jaar oude LG 510w (1,94 watt/kg), de laagste bij de vorig jaar gelanceerde Samsung SGH-Z560 (0,10 watt/kg).
Verschenen in week 38 van 2007.
Commentaar op of vragen over dit artikel? Gebruik het Samen Slimmer Shoppen Forum. Andere lezers hebben misschien een gelijkaardige opinie, een tegengestelde idee of een oplossing voor je probleem.
