“Metaal mag in microgolf”
Toch maar oppassen
«Onder normale omstandigheden is het perfect veilig om voedsel in verpakkingen van staal en aluminium op te warmen in de microgolfoven», is de conclusie van een nieuwe studie, uitgevoerd door het Duitse Fraunhofer Instituut in opdracht van de staalverwerkende industrie. De onderzoekers zetten 1.000 maaltijden in verschillende metalen –weliswaar enkel ronde en lage– kommen in de microgolf en stelden vast dat ze gelijkmatiger opwarmden dan dezelfde maaltijden in kunststof dozen. Opmerkelijk, want algemeen wordt verondersteld dat metaal vloekt met magnetrons en dat de combinatie zelfs gevaarlijk is. «Dat blijft zo. Het is niet omdat het kan, dat het ook aangeraden is», klinkt het bij experts.
Het zit er bij de consument ingebakken: metaal in de microgolfoven, dat geeft vonken. «De ‘vrije elektronen’ in metaal springen er letterlijk af, maar dat is vooral spectaculair. Belangrijker is dat de golven ook terugkaatsen op metaal, waardoor de magnetronbuis sneller gaat verslijten.
Al is dat wel afhankelijk van oven tot oven», zegt Pieter Verboven van de afdeling Biosystemen van de KULeuven. Microgolfovens warmen voedsel versneld op met elektromagnetische energie. Die wordt opgewekt door een magnetronbuis. «Het is helemaal niet zo evident om op die manier voedsel snel en gelijkmatig op te warmen. Bovendien bouwt elk merk andere vormen van ovens en types magnetronbuis waarbij de ene het al wat beter doet dan de andere. Perfect en overal gelijk opgewarmd is het echter nooit. Zeker niet bij de consumentenproducten die niet te duur mogen zijn», legt Verboven uit.
Trager
Volgens de studie van het Duitse Fraunhofer Instituut was er geen vonk te bespeuren in die 1.000 keer dat ze geklopte eieren, chili con carne en babypapjes opwarmden. En geen van de microgolfovens die ze daarvoor gebruikten, bleek schade te hebben opgelopen. Volgens APEAL, de vereniging van Europese staalproducenten die de studie bestelde, komt dat omdat «ovenproducenten het metaalprobleem de voorbije tien jaar hebben kunnen wegwerken ». Helemaal weg is het echter nog niet, want niet alle bakken en blikken blijken zo de oven in te kunnen.
«De schaaltjes mogen maximaal 3,5 centimeter hoog zijn en 10 centimeter diameter. Ze moeten minstens 2,5 centimeter van de wand blijven en met folie bedekt worden», klinkt het. Ze mogen ook niet hoekig zijn, want hoeken raken snel verhit. Volgens de staalproducenten warmt eten in ronde metalen kommen doorgaans wel beter –want gelijkmatiger– op dan in kunststof of keramiek. «Maar wel veel trager, en snelheid is bij een microgolfoven nu eenmaal belangrijk», merkt Verboven op. «Het kan misschien wel, maar daarom is het nog niet ideaal om metalen verpakkingen in de microgolfoven te zetten», meent Daniel Vloeberghs van het Belgisch verpakkingsinstituut (BVI). Kant-en-klare gerechten voor in de microgolf worden vooral verpakt in polypropyleen en huishoudkommen voor de magnetron zijn veelal van glas of een of andere ‘transparante’ kunststof. «Die laten de straling makkelijker door zodat de opwarming sneller gaat zonder dat ze zelf te warm worden», zegt Vloeberghs.
Schaaltjes mogen maar 3,5 cm hoog zijn en diameter hebben van 10 cm
Er zijn echter al verpakkingen met metaal op de markt. Professor Bruno De Meulenaer van Pack4FOOD en de vakgroep Voedselveiligheid en Voedselkwaliteit (Universiteit Gent): «In folies worden metaaldeeltjes verwerkt die makkelijker microgolfenergie opvangen en de warmte verdelen.» De Meulenaer wijst er echter ook op dat «aluminium en ijzer reageren met zure levensmiddelen in een waterige saus zoals lasagne. » Door verhitting verloopt die ‘migratie van metaal naar voedsel’ veel sneller dan normaal. «En dat is niet zo gezond», klinkt het. Volgens specialist Verboven is het sowieso geen goed idee om nu plots zomaar metalen schaaltjes en verpakkingen in microgolfovens te zetten. «Er moet eerst nog heel wat onderzoek gebeuren», besluit hij.
Lasagne niet, macaroni wel?
Lasagne is zo’n typisch kant-en-klaarproduct in een aluminium bakje met plastic er rond. Kan dat in zijn geheel in de microgolfoven? Nee, volgens Come a Casa van producent Ter Beke. «De plastic verpakking verwijderen, de inhoud van het bakje op een bord leggen. Het bord bedekken en in de magnetron/microgolfoven plaatsen», staat er bij de bereidingswijze van de ‘lasagne verde’. De ‘macaroni met kaas en ham’ van Delhaize zit even goed in aluminium met plastic errond verpakt maar stelt: «Prik met een vork enkele gaatjes in de verpakking alvorens in de microgolf te plaatsen.» Daar mag het aluminium dus mee de microgolf in. Gaat dat vonken geven? Of is de kwestie dat macaroni geen lasagne is?
Guido Bresseleers van Ter Beke: «Tenzij je een oud toestel hebt, kan je onze lasagne in zijn aluminium verpakking en doorprikte plastic in de microgolfoven opwarmen. Doe je het snel, dan zal echter de bovenkant heet zijn en de onderkant nog koud. Als je het trager verhit, heb je wel een gelijkmatigere opwarming, maar dan duurt het bijna zo lang als in een traditionele oven.» Volgens Patrick Vandenbogaerde, aankoopdirecteur bij Delhaize, is het aluminium waar hun kant-en-klare producten geschikt voor in microgolfovens, gebouwd na 1990. «Je mag wel geen twee bakjes naast mekaar zetten, want dat geeft vonken en dan kan de microgolfoven in brand schieten.» Guido Bresseleers merkt ook nog op dat macaroni met ham en kaas geschikter is voor de microgolf dan lasagne. «Bij macaroni doet het er niet toe dat de bovenkant te warm en de onderkant te koud is. Je kan dat mengen en homogeen warm maken. Een lasagne door mekaar halen, is minder evident», klinkt het.
Verschenen in week 43 van 2007.
Commentaar op of vragen over dit artikel? Gebruik het Samen Slimmer Shoppen Forum. Andere lezers hebben misschien een gelijkaardige opinie, een tegengestelde idee of een oplossing voor je probleem.
