Nooit zeker van de smaak van fruit
Alleen proeven geeft zekerheid
Niks zo vervelend aan fruit als de steeds wisselende smaak. De ene week koop je een zak vol frisse, sappige Jonagold-appels en de volgende week blijkt een nieuwe zak vol met diezelfde Jonagolds muf en suf te smaken. Hetzelfde met aardbeien, perziken, kersen, bessen, druiven, mandarijnen... Ongeacht of ze het nu van hetzelfde ras of variëteit zijn, je weet nooit wat je mag verwachten. Jammer dat proeven niet is toegestaan in de supermarkten. Of mag het wel?
Fruit- en groentedrankjes als ‘Knorr Vie’, ‘Fruit2Day’ van Hero, ‘Just fruit in a bottle’ van Chiquita of ‘Fruithies’ van Materne zijn volgens voedingsdeskundigen niet gelijkwaardig aan fruit, ze hebben er wel op voor dat ze elke keer opnieuw hetzelfde smaken. En de consument houdt nu eenmaal van zekerheden. En die heb je niet bij vers fruit. «Telers en veilingen besteden tegenwoordig wel meer aandacht aan de smaak van hun fruit, maar bij kwaliteitscontroles blijft de nadruk liggen op het uitzicht: de kleur, de vorm en de maat. Het is dan ook alleen door te proeven dat je de zekerheid krijgt of het fruit dat je koopt ook lekker is», zegt professor Bart Nicolaï, van de afdeling Mechatronica, Biostatistiek en Sensoren van de Leuvense Universiteit. «Smaak wordt bepaald door het ras. Het is het DNA van de plant dat grotendeels bepaalt hoeveel suiker in zo'n vruchten wordt aangemaakt en op die manier hoe ze smaken. Er zijn echter een boel andere factoren die de smaak variabel maken: het weer en het klimaat spelen een grote rol, maar ook hoeveel vruchten er in de boom hangen en op welke plek ze in een boom groeien. Zo kan een appel hoog in de boomtop tien procent meer suiker bevatten dan één die in de schaduw van het bladerdek hangt.» Het moment dat fruit geplukt wordt, kan ook een grote invloed hebben op de smaak. Zo worden druiven, mandarijnen of perziken bijvoorbeeld vaak te vroeg geplukt omdat ze dan beter bestand zijn tegen schokken tijdens het vervoer. «Aangezien ze in tegenstelling tot bananen en appels niet doorrijpen, kan de uiteindelijke smaak dan wel tegenvallen. Bij druiven komt er dan nog eens bij dat ze behandeld worden met zwavel om ze langer te bewaren. Dat weegt op de smaak», legt professor Nicolaï uit.
Plukken en bewaren
Appels en peren worden nadat ze zijn geplukt, bewaard op lage temperaturen en bij lage zuurstofgehaltes om te voorkomen dat ze verder doorrijpen. «Bij te hoge temperaturen verliezen ze hun frisse toets. Dat kan in de winkel zijn (tenzij ze in een koeling liggen zoals bij Colruyt, red.) of thuis in de fruitmand. Je bewaart appelen en peren dan ook best onderaan in de koelkast als je niet wil dat ze te ver doorrijpen», raadt professor Nicolaï aan. Tomaten en soms ook aardbeien worden dan weer geteeld op ‘substraat’. Die voedingsbodem bepaalt ook voor een groot deel de smaak en kan variëren van teler tot teler.
Technisch proeven
Volgens professor Nicolaï ben je tegenwoordig iets zekerder van de smaak van fruit omdat telers en veilingen er meer aandacht aan besteden. «De technologie helpt daar ook bij. Vroeger waren er bijvoorbeeld geen methodes om de suikergehaltes en de rijpheid — en dus de smaak— te bepalen zonder de vrucht te beschadigen. Nu wel. Er zijn zelfs draagbare apparaatjes», klinkt het. Zo'n apparaatjes zou je dan kunnen voorprogrammeren op basis van je eigen smaak en een keuze uit het fruitaanbod kunnen doen. Vooralsnog zijn ze nog niet zomaar verkrijgbaar. Laat staan dat de supermarkten ze in hun fruitrayons voor de klanten ophangen. «De enige zekere manier om te weten wat je koopt, blijft dan ook proeven », is het besluit.
Meeste warenhuizen dulden geen proevers
Wij stelden bij zes supermarktketens de heel eenvoudige vraag: «Mogen we van uw fruit proeven?» Bij Colruyt en Delhaize lijkt men het minst moeilijk te doen. Bij Aldi, Lidl en Carrefour probeer je het maar beter niet. Proeven wordt daar niet getolereerd.
Bij Carrefour/GB
«Gelijk met diefstal»
«Proeven zonder te kopen staat gelijk met diefstal. Het winkelpersoneel wordt geacht te reageren en de klant te laten betalen voor wat hij ‘geproefd’ heeft. Zo nodig is ook een administratieve boete voorzien», zegt woordvoerder Lars Vervoort. Al loopt het volgens hem in de praktijk wel niet zo'n vaart.
Bij Delhaize
«Het mag niet, maar...»
«De algemene regel is dat het niet mag», zegt woordvoerster Katrien Verbeke. «Maar dat wil niet zeggen dat we de politie inschakelen als je een druif proeft.» Volgens de woordvoerster hangt het af van winkel tot winkel, maar komt het personeel normaal gezien niet tussen «tenzij de klant bijvoorbeeld een hele tros druiven begint op te eten». Verbeke wijst er op dat Delhaize regelmatig ‘tastings’ organiseert waarbij aardbeien, kersen, appelen... kunnen worden geproefd.
Bij Colruyt
«Valt over te praten»
«Er is een verschil tussen proeven en systematisch van alles eten. Heel zelden moeten wij er klanten op wijzen dat ze overdrijven», zegt commercieel directeur Jean-Pierre Roelands. Colruyt gaat er prat op voortdurend degustaties te plannen «die de klant moeten toelaten de kwaliteit en de smaak van onze producten te appreciëren.» En als er niks op een bord proefklaar ligt en je twijfelt of je wil kopen, «kan daar altijd over gepraat worden».
Bij Lidl
«Onhygiënisch en gevaarlijk»
«De Lidl-directie ziet verschillende redenen om klanten hun fruit niet te laten proeven», stelt Gerlinde Louage van Lidl. Er zijn hygiënische redenen: «Klanten kunnen na het proeven van bijvoorbeeld een stuk sinaasappel hun handen niet wassen, raken daarna andere producten aan, enzovoort», klinkt het. Het is ook onmogelijk volgens Lidl om uit te maken of «de klant een stukje proeft of gewoon gratis bij de fruitafdeling komt eten?» De Lidl-directie wijst ook op het verhoogde risico dat iemand over een sinaasappel of bananenschil zal uitglijden. «En wie zal daarvoor dan weer aansprakelijk moeten worden gesteld?»
Bij ALVO
«Meer uit goesting»
«Als klanten bij ons proeven, dan is het eerder uit goesting dan met het inzicht tot aankopen», zegt Etienne Vanbosseghem, directeur van de ALVO-supermarkten. De keten beschouwt het niet als een probleem en «heeft het personeel ook geen instructies gegeven wat te doen wanneer het toch gebeurt.»
Bij Aldi
«Alleen voorverpakt fruit»
De reactie van Aldi is kort en krachtig. Daar kan er niet worden geproefd want «Aldi verkoopt alleen voorverpakt fruit». Volgens aankoopdirecteur Johan Van de Wiele stelt het probleem zich dan ook niet bij de keten.
Verschenen in week 48 van 2007.
Commentaar op of vragen over dit artikel? Gebruik het Samen Slimmer Shoppen Forum. Andere lezers hebben misschien een gelijkaardige opinie, een tegengestelde idee of een oplossing voor je probleem.
Proeven
Op de Zwarte Markt in Tessenderloo mag het wel,
maar dan alleen bij de Belgen.
Wet en eetwaren proeven
Ik weet zeker dat los verkochte voedingsmiddelen wettelijk gezien steeds mogen geproefd worden.
Dat werd vroeger dan ook gedaan: een boerin die boter verkocht op de markt moest dulden dat de stadsmadammetjes met een lange vingernagel e.d. een streepje maakten in hun boter. Een okkernoot werd geplet en geproefd.
De winkels en warenhuizen hebben dat systematisch proeven natuurlijk niet graag. Maar wettelijk gezien mag dat voor los verkochte, dus niet voorverpakte levensmiddelen.
Maar de consument laat zijn recht afnemen door zijn "tegenpartij".
Koop lustig verder aardbeien die er uitzien en ruiken als aardbeien maar hard zijn als peren, en proeven naar zure appels. Eigen schuld, dikke bult.
Vergelijk die maar eens met een "Gorella" van weleer.
fruit proeven
Op de markt in Kapellen bieden allochtone verkopers ons fruit aan alvorens het te verkopen. Het is trouwens gelijkwaardig van kwaliteit maar pakken goedkoper...