Babypapjes zonder logica
Variatie in fruit- en groentepapjes is vooral facade
In kant-en-klare papjes voor baby's zit vaak ‘façadefruit en -groente’. Het gaat om 'extra gezonde' soorten als kiwi en aardbei of broccoli waarmee op de verpakking en in de naam wordt uitgepakt terwijl er amper iets van inzit. 'Aardbei, banaan en zwarte bessen' van Olvarit bevat bijvoorbeeld maar 7,5 procent aardbei terwijl het voor meer dan de helft uit de klassieke maar niet in de naam vermelde appel bestaat. Dat is niet logisch en bovendien misleidend voor wie lepelt zonder de kleine lettertjes achteraan te lezen. Producent Olvarit erkent het gebrek aan logica maar benadrukt dat «alle potjes nutritioneel wel in evenwicht zijn».
Papjespotjes zijn te vertrouwen. De teelt en de productie van de ingrediënten worden streng gecontroleerd en de samenstelling ervan gebeurt onder toezicht van voedingsdeskundigen. Dat zeggen niet alleen de producenten, dat zeggen ook de overheid en Kind & Gezin. «Alles is geregeld bij Koninklijk Besluit (KB) van 18 februari 1991 'betreffende de voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere voeding'», zegt Jan Eyckmans, informatieambtenaar bij de federale overheidsdienst Volksgezondheid. In dat 16 jaar oude KB staan dwingende regels omtrent de naam van zo'n papje. Zo mogen enkel vlees, gevogelte en vis prominent worden vermeld als er minstens 8 procent van inzit. Staat het vooraan in de naam, dan moet het om minstens 10 procent gaan.
Geen regels
Met die regel maakt de wetgever duidelijk dat er een link bestaat tussen de volgorde van ingrediënten in de naam en de hoeveelheden in het potje. Voor fruit en groenten zijn er echter geen specifieke regels en staat het de producenten vrij om aan klassiekers als appel en banaan met sinaasappel een paar procenten 'extra gezond' fruit toe te voegen. Vervolgens zetten ze 'kiwi' of 'aardbei' voorop op de verpakking en in de naam om zo de indruk te wekken dat het om een kiwi- of aardbeipapje gaat. Of ze mengen onder de doorsnee wortelen met kip wat bloemkool (9 %) om dan uit te pakken met 'bloemkool, kip'.
Ik geef toe dat er geen vaste logica wordt gevolgd.
Tegelijk zijn er een hoop potjes met een naam waarbij wel conscentieus de voornaamste ingrediënten in volgorde van belangrijkheid staan. Verwarrend allemaal!
«Ik geef toe dat er geen vaste logica wordt gevolgd», zegt Siska Pottie van Olvaritproducent Nutricia. Ze stelt dat de beperkte plaats op de verpakking en de verplichting om alles in beide landstalen te vermelden, hen verplicht om keuzes te maken in de opsomming.
«We verkiezen daarbij de ingrediënten die afwijken van het traditionele recept in de kijker te zetten», klinkt het. Bovendien staat voor de bewuste ouder «de exacte samenstelling, inclusief de percentages achteraan in de ingrediëntenlijst en zijn al onze producten nutritioneel in evenwicht», aldus Pottie die tegenspreekt dat er sprake is van misleiding en geen probleem ziet. Kind & Gezin adviseert echter om gevarieerd fruit en groenten te eten. Maar wie zijn baby al die potjes afwisselend voert met de idee dat advies op te volgen, komt bedrogen uit. Uiteindelijk gaat het veelal om de klassieke appelen en wortelen met daarbij wat ‘façadefruit en -groente’.
Volgens Kind & Gezin is het dan ook beter om niet altijd potjesvoeding te geven, maar ook zelf papjes te bereiden. «Dat zal de variatie sowieso ten goede komen en bovendien kan je die met één soort fruit of groente maken zodat je kind die specifieke smaak proeft en niet die van gemengd( e) fruit of groenten zoals die in potjes.»
Beter bekeken
Helft van de potjes vermeld niet de juiste naam
Van de 40 papjes voor baby's die we kochten, had de helft een naam die een verkeerde indruk geeft over wat er inzit. Vooral Nutricia goochelt met ingrediënten bij het benoemen van zijn Olvarit-potjes. Zeker bij fruitpapjes gaat het om frappante kronkels. Ook bij Hipp is de naam niet altijd even consequent gekozen en wordt er zo nu en dan gekeerd en gedraaid en vergeten dat sommige papjes voor de helft uit yoghurt bestaan. Bledina van Nestlé zet wel consequent de belangrijkste ingrediënten vooraan en in volgorde groot op het potje. Ze zijn daar zo nu en dan wel erg 'creatief', zoals bij 'prinsessenboontjes en kalf bij de moeder grootgebracht' waarbij niet onmiddellijk duidelijk is dat er ook een boel aardappelen inzitten. Het veel goedkopere Kruidvat-huismerk houdt het het simpelst: 'worteltjes met kip' en daarmee basta. Dat is tenminste duidelijk. Volgens dat principe suggereren we hierbij dan ook een nieuwe naam voor de 20 onlogische potjes op basis van het procentuele aandeel van de ingrediënten. Het belangrijkste staat steeds vooraan en de volgorde wordt gerespecteerd (rekening houdend met de bestaande regels voor vlees, gevogelte en vis).
| ONLOGISCHE NAAM | LOGISCHE NAAM |
|---|---|
| OLVARIT | |
| Bladspinazie met aardappeltjes en kip | Aardappel (30%), spinazie (17%) met kip (10,5%) |
| Bladspinazie met aardappeltjes en rund | Aardappel (30%), spinazie (17%) met rund (10%) |
| Pompoen met doperwtjes (11%) en kalkoen | Kalkoen (10%), pompoen (21%) en aardappelen (17%) |
| Maccaronischotel met ham en kaas (3%) | Maccaronischotel (22%) met ham (8%) en rode paprika (10%) |
| Tomaat (9,5%), doperwten met kip | Wortel (>20%), doperwten (10 %) met kip (8 %) |
| Broccoli (6%)-maïs (5%) schotel met kip | Tomaat (?)*-courgette (?)*schotel met kip |
| Stoofpotje met kip, wortel en tomaat (11%) | Stoofpotje met kip (10%), wortel (29%) en aardappel (20%) |
| Kiwi (7%), banaan met koek (9%) | Appel (46%) met pompelmoes (15%) en banaan (10%) |
| Zomerfruit: mango, perzik, meloen (4%) | Appel (62%), mango (23%) en perzik (8%) |
| Aardbei (7,5%), banaan en zwarte bes | Appel (54%), banaan (25%) met zwarte bessen (10%) |
| Kiwi (7%), druif met sinaasappel | Appel (31,5%), sinas (29,5%) en druif (28 %) |
| Kiwi, perzik en appel | Appel (55%), perzik (20%) met kiwi (10%) |
| Mandarijn, druif, met appel | Druif (47%), appel (17%) met mandarijn (7%) |
| Tuinfruit: peer, aardbei (15%), appel | Druif (29%), peer (23,5%) en appel (16%) |
| Fruitcocktail: banaan, perzik | Appel (50%), banaan (22,5 %) met perzik (10%) |
| Vruchtenmix: sinaasappel, ananas (9%) | Sinas (39,5%), peer (25,5 %) met banaan (18%) |
| HIPP | |
| Appels, abrikozen, bananen (3%) | Yoghurt (45%) met appel (8%) en abrikoos (7%) |
| Mango's en bananen (7%) | Yoghurt (38%), sinas (?)* en mango (11%) |
| Tomaat, lasagne, selder (5%) | Tomaat (24%), lasagne (21%), worteltjes (10%) |
| Bloemkool, kip | Wortelen (22%), bloemkool (9%) met kip (8%) |
(* Niet vermeld)
Verschenen in week 6 van 2007.
